Một ngày cũ, Vincent hỏi tôi:

“Em bổ túc bộ môn rock cho anh được không?”

Ngày mặn nồng, anh hay nói rằng tôi cho anh cảm hứng rock. Vì sao tôi chẳng biết. Một cô gái sáng diện sơ mi chân váy lụa, đeo chiếc đồng hồ tuổi đời đã vài chục năm, chiều mặc áo phông in hình mèo váy dài đạp xe dọc những tán cây… như tôi, có gì mà ra chất rock?

Dù đúng, tuổi trẻ tôi ngồi góc rock bar không cồn, không thuốc, phớt lờ mấy lời mời rượu tán tỉnh, chỉ nghe. Những ngày Hà Nội giá buốt đến cứng người, ngồi cầu Long Biên chụp lại tia sáng le lói từ ánh đèn đường và điếu thuốc của con bạn điên. Những ngày chạy vội kịp chuyến tàu lửa mà chiếc vé chỉ vừa quyết định mua vài phút trước, khi đứng ở cửa ga. Cập bến cố đô, đi qua những ngày mưa và ngắm nhìn cuộc sống. Những ngày chen lấn ở sân vận động rơi cả dép, không do dự cởi nốt chiếc còn lại ném vào khoảng không, để đến cuối show quay lại thấy chúng bẹp dí, nhưng có nhau. Rock theo tôi từ 16 tuổi đến 26, 36 và còn hơn nữa.

Nhưng tôi có gì mà Vincent nhìn ra chất rock, chẳng lẽ chỉ vì tôi nghe chúng? Tối đó tôi nói “Tôi cũng nhớ anh” ngay khi những tin nhắn của anh phá vỡ khoảng không im lặng suốt ngày dài. Cũng tối đó, tôi nói từ biệt anh mãi mãi, chẳng kịp trả lời hứa ngày xưa.

16 tuổi tôi đẹp, đẹp cỡ con gái mình hiện tại. Tôi hiểu vì sao các chàng trai hú hét khi mình ngang qua, cũng hiểu vì sao hết chàng nọ đến chàng kia gọi điện đòi hát rock cho tôi nghe. Thời ấy học sinh không có nhiều lựa chọn giải trí như hiện tại, tuổi 16 của những cô cậu mới lớn thành thị, vừa dữ dội vừa ngây thơ. Có ba chàng trai vừa nhường nhau vừa tranh nhau gọi cho tôi mỗi giờ tan lớp. Chàng điển trai nhất nhưng thấp nhất lọt vào mắt xanh, một ngày đưa tôi chiếc máy bay giấy, trên đó viết:

“Nếu em hiểu thời gian ai cũng có khi ngược xuôi, và nuối tiếc cũng thế thôi. Hoàng hôn xưa tắt nắng lâu rồi… Xin cho quên…”

Tôi yêu rock từ ngày đó. Chúng tôi trò chuyện, cười đùa, nâng đỡ nhau qua một thời ngây dại mà cứ ngỡ mình ngầu, qua những lời hứa mà mấy chục năm sau nghĩ lại chỉ biết cười nụ, qua những sóng gió cỏn con, qua cả nỗi đau khi chàng trai thứ ba rời bỏ chúng tôi khỏi dương thế. Tôi vẫn yêu và nghe rock, nhưng thầm lặng hơn.

Tôi đã tưởng mình biết yêu. Lần một, lần hai, rồi thứ nhiều nhiều nữa, chỉ để kết luận có vẻ mình chẳng hiểu gì về tình yêu. Nhưng những chuyến đi và thói quen nghe nhạc của tôi chưa từng thay đổi. Một đêm thu nhẹ, tôi nói với Vincent “Có ba thứ em không thể sống thiếu, đó là ánh sáng, âm nhạc và tình yêu”. Anh cau mày chép miệng: “Vô lý, em yêu cuộc sống mà nó chẳng thương em gì cả”. Tôi cười đáp “Không thương mà cho em gặp anh ư?”. Khi ấy tôi chưa hiểu hết cái sự vô lý anh nói có nghĩa là gì.

Vincent đi, tôi càng tin mình chẳng hiểu gì về tình yêu. Chỉ có những chuyến đi vẫn ở lại, trong từng bức ảnh, những thước phim của ký ức, hay phản xạ chỉ cần vài nốt nhạc cũ vang lên là tâm trí lập tức ùa về cả không gian tưởng tượng. Nơi những con đường cứ dài ra mãi.

Tôi chưa kịp nói với anh suy nghĩ của mình về rock. Với tôi nó không chỉ là âm nhạc, nó là sự ngay thẳng! Ngay thẳng với chính mình, với cuộc đời, với nghệ thuật, dám nhìn vào những điều đẹp đẽ mà không giả vờ rằng cuộc đời chỉ có đẹp, dám nhìn vào những đau đớn, xấu xí, mâu thuẫn mà không quay đi. Rock có thể tự do, có thể nổi loạn, có thể ngầu. Nhưng nếu không ngay thẳng, tất cả chỉ là hình thức.

Với tôi, một bản rock hay không nhất thiết bắt mình mạnh mẽ, nó khiến tôi tin rằng tác giả thực sự sống qua những điều ấy. Mạnh mẽ không phải không biết tổn thương, mà ngay cả đau vẫn không phản bội chính mình. Tối đó tôi chọn xa anh, ngay cả khi biết anh là một trong những điều đẹp đẽ nhất đời này tôi thấy.

Vincent dối tôi. Cũng có thể với anh đó không phải lừa dối. Cũng có thể ngay từ đầu tôi chẳng hiểu hết về anh. Người đã viết ra những giai điệu khiến tôi vừa cười vừa khóc, những ca từ mở ra cả thế giới đẹp đẽ nhưng cô quạnh đến xé lòng, những triết luận ít ai hiểu, thậm chí chẳng nghe ra. Anh nói về tình yêu, sự chân thành, những điều cao quý. Những thứ đẹp đến đau lòng.

Tôi thật với Vincent. Suốt những tháng năm luôn dành cho anh sự thật, như một điều hiển nhiên chẳng phải món quà. Đó là cách tôi chọn sống với đời và với chính mình. Và tôi tin anh hiểu: tôi không cần ở lại để chứng minh rằng mình hiểu, trân trọng và yêu anh. Không phải những gì đã qua là giả dối, không phải tôi không đủ sâu sắc để tha thứ, mà bởi có những điều một khi đã biết không thể cứ sống như thể mình chưa biết. Có lẽ việc đẩy mình vào đớn đau, nước mắt, quằn quại đến bạc lòng những ngày sau đó, không phải cách tôi trừng phạt chính mình, mà đang giữ sự thành thật với bản thân, với tình yêu mà tôi trân trọng.

Ngày mưa tháng Chín, một nơi nào đó ngoài kia Vincent đang say sưa cuộc đời tươi đẹp, hay thảng thốt cô đơn giữa người xe hối hả. Tôi gom đống mảnh vụn từ chai sữa vỡ sáng nay vào bịch đem ra nhà rác, không quên note một dòng thật to “Mảnh thủy tinh. Xin cẩn thận!” Chút ấm áp từ anh tôi đã nhận đủ, nhưng vẫn day dứt bần thần như còn khao khát mãi không thôi. Đeo tai nghe bước thẳng tới màn mưa, chiều nay tôi không nghe rock nữa!

(Đăng lại nhân một ngày trú mưa Tháng Chín)